ดังเป็นที่ประจักษ์ในสายตาของพสกนิกรไทยทุกคนว่า พระราชปฏิพัทธ์ระหว่างพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร กับสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เป็นความรักที่งดงามและยิ่งใหญ่ ทั้งสองพระองค์ทรงอยู่เคียงข้าง คอยดูแลกันในทุกๆ เรื่อง และทรงงานเพื่อประชาชนประสานกันมาตลอดรัชสมัย ดังที่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง รับสั่งไว้ว่า “พระเจ้าอยู่หัวเป็นน้ำ ฉันจะเป็นป่า ป่าที่ถวายความจงรักภักดีต่อน้ำ พระเจ้าอยู่หัวสร้างอ่างเก็บน้ำ ฉันก็จะสร้างป่า”

พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร มีสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ประทับเคียงข้างมาตลอดรัชสมัย ไม่ว่าจะเป็นช่วงเวลาใดของพระชนม์ชีพ ทั้งยามสุขยามทุกข์ และในยามที่ทรงพระประชวร อย่างเมื่อครั้งที่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง พระราชทานสัมภาษณ์แก่นักข่าวหญิงจากสโมสรนักข่าวหญิงแห่งประเทศไทย จำนวน 29 คน ณ พระตำหนักจิตรลดารโหฐาน ในโอกาสที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้เข้าเฝ้าฯรับพระราชทานเลี้ยงน้ำชาเมื่อวันที่ 28 สิงหาคม พ.ศ. 2523

“…ต้องดูแล เพราะว่าบางครั้งท่านเพลินกับงาน กว่าจะออกมาเสวยก็ช้า ต้องคอยเคาะประตูคอยเข้าไปเฝ้าฯ แล้วก็เวลาหลังจากที่ประชวรเป็นปอดบวมเลยคอยห่วง ตอนนี้ท่านก็ย่างพระชนม์มากขึ้นยิ่งทำงานหนักใหญ่

“เมื่อครั้งพระเจ้าอยู่หัวประชวร (ต้น พ.ศ. 2518) ตอนนั้นหมอที่รักษาร้องไห้ พี่ชายฉัน (นายแพทย์ หม่อมราชวงศ์กัลยาณกิติ์ กิติยากร) ก็เป็นหมออยู่ด้วย หน้าเขียวไม่นอนทั้งคืน เขาบอกว่ารู้สึกว่าเรากำลังจะเสียท่านไป เพราะว่าหมอให้ยาเท่าไรๆ ไข้ไม่ลงเลย ท่านแบบคล้ายๆ เพ้อๆ คือปอดทั้งสองข้างนี่บวม แล้วสุดปรอทอยู่ได้ตั้งเกือบ 10 วัน จนหมอบอกว่านี่ถ้าเป็นคนหัวใจไม่ดีก็หัวใจวายแล้ว สมเด็จพระศรีฯ (สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี) ท่านไปดูเองเลย…”

ในเรื่องของความห่วงใยดูแลซึ่งกันและกัน ทั้งสองพระองค์ทรงมีให้กันอย่างสม่ำเสมอ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องเล็กๆ น้อยๆ พระองค์ก็ทรงให้ความสำคัญและใส่พระราชหฤทัย ดังความตอนหนึ่งจากบทสัมภาษณ์ของพลเอก นายแพทย์ชูฉัตร กำภู ณ อยุธยา อดีตแพทย์ที่มีโอกาสถวายงานและตามเสด็จพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เล่าว่า

“ในหลวงรัชกาลที่ 9 ทรงเป็นห่วงสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ดังครั้งหนึ่งที่พระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์ จังหวัดนราธิวาส ปกติทั้งสองพระองค์จะออกพระกำลังด้วยวิธีทรงพระดำเนินขึ้น-ลงพระตำหนัก ประมาณ 35 นาที แต่มีวันหนึ่งในหลวงรัชกาลที่ 9 เสด็จฯไปทรงงานข้างนอก ในขณะที่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ไม่ได้ตามเสด็จด้วยและจะทรงออกพระกำลังเหมือนเช่นทุกวัน

“ครั้งนั้นในหลวงรัชกาลที่ 9 มีรับสั่งกับผมว่า ‘วันนี้สมเด็จฯไม่เสด็จฯด้วยและจะทรงออกกำลังตามปกติ ให้หมอเดินนำหน้า เข้าใจไหม เพราะถ้าสมเด็จฯเดินเร็วจะทำให้เหนื่อย ให้หมอเดินนำ แต่อย่าเร็วเกินไป’

“หลังจากนั้นพอสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เสด็จลงจากพระตำหนัก ผมก็ทรุดตัวลงกราบพระบาทแล้วเดินนำหน้าพระองค์ คนที่ไม่รู้พอเห็นก็สงสัยว่าทำไมผมถึงทำแบบนั้น แต่ภายหลังรู้ว่าเป็นพระบรมราชโองการจึงเข้าใจ

“กระทั่งช่วงหลังปี พ.ศ. 2525 ด้วยปัจจัยเรื่องพระพลานามัยส่งผลให้ในหลวงรัชกาลที่ 9 เสด็จฯไปทรงงานที่ต่างจังหวัดน้อยลง เช่น หมายกำหนดการอยู่ที่ 10 วัน แต่พระองค์อาจทรงงานแค่ 7 วันแล้วเสด็จฯกลับพระนคร ในขณะที่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ยังทรงงานและเสด็จฯไปทอดพระเนตรโครงการต่างๆ แทนพระองค์

“ในเรื่องนี้ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงเล่าพระราชทานแก่ผมว่า พอทรงงานเสร็จทุกคนกลับมาพักผ่อนและเข้านอน แต่พระองค์ท่านจะทรงโทรศัพท์ถึงในหลวงรัชกาลที่ 9 เพื่อกราบบังคมทูลว่า โครงการต่างๆ ดำเนินการเป็นอย่างไร ถ้างานมีความก้าวหน้า พระองค์ท่านจะพอพระราชหฤทัยมาก ผมฟังก็รู้สึกซาบซึ้งในพระมหากรุณาธิคุณอย่างหาที่สุดไม่ได้ เพราะเวลาตามเสด็จต่างจังหวัดกว่าจะกลับถึงพระตำหนักก็มืดค่ำ ทุกคนเหนื่อยกันถ้วนหน้า แต่ยังมีเจ้านายสองพระองค์ที่ยังทรงงานเพื่อประชาชนคนไทยต่อจนถึงดึกดื่น”

ตลอดรัชสมัย พสกนิกรไทยต่างยังจดจำภาพของทั้งสองพระองค์ที่เสด็จฯออกไปทรงบำเพ็ญพระราชกรณียกิจและเยี่ยมเยียนราษฎรในท้องถิ่นต่างๆ แม้จะเป็นท้องที่ทุรกันดารที่ยากลำบากเพียงใด แต่ทั้งสองพระองค์ก็ประทับเคียงข้างกันไปในทุกที่ ทั้งนี้ก็เพื่อความอยู่ดีกินดีของราษฎรที่อยู่ภายใต้พระบรมโพธิสมภาร

---

 

ติดตามอ่านเรื่องราวพิเศษของ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว 2 มหาราชผู้เป็นที่รักยิ่งของชาวไทยฉบับสมบูรณ์ได้ในนิตยสารแพรวฉบับพิเศษ “ตุลามหาราช” สามารถหาซื้อได้ที่ ร้านหนังสือนายอินทร์ ทั่วประเทศ

วันแม่แห่งชาติ ของประเทศไทย ที่กำหนดให้ตรงกับ วันที่ ๑๒ สิงหาคม ของทุกปี ถือเป็นวันรวมใจของคนไทยทั้งชาติเพื่อรำลึกถึงพระคุณอันยิ่งใหญ่ของแม่ผู้ให้กำเนิด และเทิดพระเกียรติ ในฐานะ “แม่ของแผ่นดิน” แต่ความจริงแล้ว วันที่ ๑๒ สิงหาคม ไม่ใช่วันแรกที่ถูกกำหนดให้เป็นวันแม่แห่งชาติ

จุดเริ่มต้นที่ไม่ยั่งยืน “วันแม่แห่งชาติ”

ความพยายามในการกำหนดวันเพื่อยกย่องแม่ในประเทศไทยเริ่มต้นขึ้นอย่างจริงจังหลังสงครามโลกครั้งที่ ๒ ในปี พ.ศ. ๒๔๙๓ คณะรัฐมนตรีได้มีมติประกาศรับรองให้กำหนด วันที่ ๑๕ เมษายน ของทุกปีเป็นวันแม่แห่งชาติเพื่อให้ประชาชนได้มีโอกาสแสดงความกตัญญูกตเวทีต่อบุพการี และสร้างความตระหนักถึงความสำคัญของ “แม่” แต่ทว่าการจัดงานในวันที่ ๑๕ เมษายน ไม่ประสบความสำเร็จอย่างต่อเนื่องและขาดความสนใจจากสาธารณะเท่าที่ควร เนื่องจากช่วงเวลาดังกล่าว ตรงกับเทศกาลสงกรานต์และวันหยุดยาวในฤดูร้อน ซึ่งเป็นช่วงที่ประชาชนส่วนใหญ่มีภารกิจเดินทางกลับภูมิลำเนาหรือพักผ่อน ทำให้กิจกรรมรำลึกถึงแม่ไม่ได้รับการเน้นย้ำในฐานะวาระสำคัญของสังคม

จุดเปลี่ยนแห่งประวัติศาสตร์

ต่อมาในปี พ.ศ. ๒๕๑๙ คณะกรรมการอำนวยการสภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ ได้ตระหนักถึงความจำเป็นในการกำหนดวันแม่แห่งชาติขึ้นใหม่ เพื่อให้เป็นวันที่ศักดิ์สิทธิ์และมีความหมายลึกซึ้งในระดับชาติอย่างแท้จริง นั่นทำให้คณะกรรมการฯ มีมติเป็นเอกฉันท์ให้ปรับเปลี่ยนและประกาศให้ วันที่ ๑๒ สิงหาคม เป็น วันแม่แห่งชาติ เพราะตรงกับ วันคล้ายวันพระราชสมภพ ของ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ผู้ทรงเป็นที่เคารพรักยิ่ง และได้รับการยกย่องในฐานะ “แม่ของแผ่นดิน” การตัดสินใจครั้งนี้จึงเป็นมากกว่าการเปลี่ยนวันหยุด แต่เป็นการผสานคุณค่าทางวัฒนธรรมและความจงรักภักดีเข้าด้วยกัน ทำให้วันแม่แห่งชาติกลายเป็นวาระที่ยิ่งใหญ่และมั่นคงในความรู้สึกของคนไทย

พระราชกรณียกิจเพื่อ “แม่และสตรีไทย”

การกำหนดวันที่ ๑๒ สิงหาคม เพื่อเทิดพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง มีความหมายลึกซึ้งอย่างยิ่ง เพราะพระองค์ทรงเป็นแบบอย่างของ “แม่” ผู้เปี่ยมด้วยพระเมตตา โดยเฉพาะอย่างยิ่งต่อ สตรีและแม่ในชนบท ผ่านการก่อตั้ง มูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพ ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ เมื่อวันที่ ๒๑ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๑๙

มูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงริเริ่มและสนับสนุนการสร้างอาชีพเสริมให้แก่สตรีในชนบท โดยเฉพาะการฟื้นฟูงานหัตถกรรมพื้นบ้าน เช่น ผ้าไหม มัดหมี่ ทำให้แม่บ้านมีรายได้เสริมในช่วงว่างจากการเกษตร และสามารถดูแลบุตรหลานได้อย่างมั่นคง

สัญลักษณ์แห่งความรักอันบริสุทธิ์

เพื่อเสริมความหมายอันบริสุทธิ์ของความรัก การกำหนดให้ ดอกมะลิ เป็นสัญลักษณ์ของวันแม่ก็ยังคงอยู่ ดอกมะลิมีสีขาวบริสุทธิ์ ส่งกลิ่นหอมชื่นใจ และออกดอกได้ตลอดปี เปรียบได้กับ ความรักอันบริสุทธิ์และมั่นคง ของแม่ที่มีต่อลูกไม่เสื่อมคลาย

การเปลี่ยนวันแม่แห่งชาติจาก ๑๕ เมษายน มาเป็น ๑๒ สิงหาคม ถือเป็นการผสานความกตัญญูของลูกต่อแม่เข้ากับความจงรักภักดีต่อสถาบันพระมหากษัตริย์ ทำให้วันนี้เป็นวันที่เต็มเปี่ยมไปด้วยคุณค่าและความหมายที่ยิ่งใหญ่ของชาติไทยอย่างแท้จริง

ยลโฉม ฉลองพระองค์ สุดเรียบง่ายที่ไม่ค่อยมีโอกาสได้เห็นนักของ ‘สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง’

แม่แห่งแผ่นดินสยาม สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงเป็นต้นแบบให้หญิงไทยในทุกด้าน โดยเฉพาะ ฉลองพระองค์ ที่โดดเด่น ทำให้ดีไซเนอร์ไทย รวมถึงแบรนด์ไทยหลากหลายแบรนด์ยกให้พระองค์ทรงเป็นต้นแบบในเรื่องของแฟชั่น เพราะทรงเลือกฉลองพระองค์ได้เข้ากับโอกาส เหมาะสมกับสถานที่นั้นๆได้อย่างดีทุกครั้ง ไม่ว่าจะเสด็จฯไปที่ใดก็ตาม

ส่วนมากเราจะเห็นสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงฉลองพระองค์ที่เป็นทางการ เรียบหรู ในการเสด็จฯออกงานสำคัญต่างๆ ซึ่งทรงพระสิริโฉมอย่างยิ่ง จึงไม่คุ้นตากับพระองค์ในฉลองพระองค์แบบผ่อนคลายสักเท่าไหร่ เพราะไม่ได้เห็นกันบ่อยนัก

วันนี้ แพรวดอทคอม จึงขอนำฉลองพระองค์ที่แปลกตาจากทุกครั้งที่เราชาวไทยเคยได้ชมกันมานำเสนอ ซึ่งเป็นฉลองพระองค์ที่สุดแสนจะเรียบง่าย แต่ทรงพระสิริโฉมงดงามเป็นอย่างยิ่ง

สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงฉลองพระองค์เชิ้ตลายดอกไม้สีม่วง พระสนับเพลายีนส์ และทรงสวมรัดพระองค์ ซึ่งเป็นฉลองพระองค์ที่ไม่เคยเห็นมาก่อน แต่พระองค์ก็ทรงพระสิริโฉมอย่างมาก

อีกหนึ่งฉลองพระองค์ที่ทรงดูเป็นกันเอง ด้วยฉลองพระองค์แบบสบายๆ กับพระสนับเพลาสีดำเนื้อผ้าเบา ฉลองพระบาทแบบง่ายๆ ช่างเป็นฉลองพระองค์ที่เรียบง่ายและทรงพระสิริโฉมจริงๆ

ไม่ว่า สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง จะทรงฉลองพระองค์แบบไหน ก็ทรงมีพระสิริโฉมงดงามเสมอ แม้จะเป็นฉลองพระองค์แบบสบายๆ ก็ตาม

---

เรื่อง : Hana_แพรวดอทคอม (ฮานะ)

ภาพ : IG@chantanaratn , Twitter@TomangMo , sugarcane

สถิตอยู่ในใจตราบนิรันดร์ น้อมสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณเป็นล้นพ้นอันหาที่สุดมิได้ ขอถวายความอาลัยแด่ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง แพรว ขออัญเชิญ 10 พระราชดำรัสแฝงธรรมที่พระองค์ทรงเคยมีรับสั่งในโอกาสต่างๆ เพื่อให้ลูกหลานไทยน้อมใส่เกล้าใส่กระหม่อม ใช้เป็นหลักชัยในการดำเนินชีวิต และจะได้เป็น ‘คนดี’ สมดังความมุ่งพระราชหฤทัยของพระองค์

“…ความเจริญทางด้านวัตถุ ทำให้โลกของเรามีความก้าวหน้าและสะดวกสบายขึ้นอย่างยิ่ง จึงต้องนับว่าความเจริญทางวัตถุนี้เป็นสิ่งจำเป็นและสำคัญมากสำหรับชีวิต แต่ชีวิตของเรายังต้องการความเจริญอย่างอื่นด้วย คือความเจริญด้านจิตใจ ซึ่งสำคัญและจำเป็นไม่น้อยไปกว่าความเจริญทางวัตถุเลย…”

“…มนุษย์เรานี้ควรจะมีการให้ต่อกันบ้าง อย่างน้อยก็เวลาสดับตรับฟังความทุกข์ของผู้อื่น ไม่ใช่จะงกๆ เงิ่นๆ ละโมบแต่หาความสุข กอบโกยหาโชคลาภสู่ตนเองโดยไม่นึกถึงผู้อื่น เมื่อเราไม่ยื่นมือเข้าช่วยเหลือซึ่งกันและกันแล้ว เราจะมีความสุขได้อย่างไร โลกนี้ก็จะมีแต่ความแห้งแล้ง ไร้น้ำใจ จิตใจของคนก็จะพลอยโหดเหี้ยมไปด้วยความเห็นแก่ตัว และจะขาดความสงบสุขในที่สุด…”

“….ในการรวมตัวกันเพื่อทำงานต่างๆ นั้นย่อมจะมีปัญหาเกิดขึ้นบ้าง แต่ปัญหาใดๆ ก็ย่อมขจัดเสียได้โดยอาศัยความสามัคคีเป็นคุณธรรมที่จะร้อยรัดให้ทุกคนเป็น น้ำหนึ่งใจเดียวกัน ขอเพียงให้แต่ละคนไม่ยึดถือ “อัตตา” คือ ตัวตนของผู้หนึ่งผู้ใดเป็นส่วนใหญ่เท่านั้น…”
“…ศาสนาทุกศาสนามุ่งสอนให้คนประพฤติดี ให้ตั้งอยู่ในสุจริตธรรม ศาสนาเป็นที่พึ่งตลอดไปของมนุษย์ ทั้งในยามสุขและในยามทุกข์ ช่วยเตือนสติเราไม่ให้ประมาทหลงระเริงในยามยินดีมีความสุข ช่วยเราไม่ให้หมดสติ รู้สึกเคว้งคว้างในยามมีทุกข์…”

“…บุคคลแม้จะเป็นผู้ที่ขาดความมั่นคงทางวัตถุ แต่ร่ำรวยยิ่งในด้านคุณธรรม มีความรักและห่วงใยในเพื่อนมนุษย์ จึงนับว่าเป็นผู้ที่พระพุทธศาสนายกย่องแล้วว่าเจริญแท้…”

 

“…ชุมชนใดที่มนุษย์รู้จักแผ่เมตตาต่อกัน ชุมชนนั้นเป็นแหล่งที่เจริญ ถ้าราษฎรของชาติมุ่งประกอบกรรมดี เป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกัน รู้จักรับผิดชอบในสังคมใหญ่ ก็นับได้ว่า ชาตินั้นเจริญแล้ว และจะก้าวหน้าสืบไป สันติภาพอันแท้จริงจะเกิดขึ้นได้ ก็ต่อเมื่อมนุษย์เรามีความอิ่มทางจิตใจจากการสร้างแต่ความดี…”

“…ในโลกปัจจุบัน เราจะมีความสุขแต่ลำพังโดยไม่คำนึงถึงความเดือดร้อนของคนอีกหลายคนที่แวดล้อมเราอยู่นั้นไม่ได้ ผู้มีความเมตตาจิตหวังประโยชน์ส่วนรวม ย่อมรู้จักแบ่งปันความสุขเพื่อผู้อื่นและพร้อมที่จะช่วยบรรเทาความทุกข์ของผู้อื่น ตามกำลังและโอกาสเสมอ…”

 

“…ปัญญา เปรียบเสมือนแก้วอันมีค่าประจำตัวมนุษย์ที่สมบูรณ์ ปัญญาเกิดได้จากการฟังครูสอน ได้อ่านประกอบ แล้วนำมาคิดพิจารณาให้ถี่ถ้วนตามคำพระท่านว่า ปัญญาย่อมเกิดเพราะการฝึกฝน ผู้เป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์แล้ว จะทำคุณประโยชน์ให้แก่สังคมได้ก็โดยใช้ปัญญาเพ่งพิจารณาว่าอะไรเป็นประโยชน์และไม่เป็นภัยแก่ตนเองและแก่สังคม…”

“…คนเรานี่ถ้าเผื่อรักษาจิตที่มุ่งมั่นที่จะดำรงความกตัญญูกตเวทีต่อชาติบ้านเมือง ต่อแผ่นดิน นั่นแหละเป็นของดี เป็นของยั่งยืนนาน แม้ร่างกายจะชำรุดทรุดโทรมไปตามกาลเวลา แต่ความปรารถนาดีที่มีต่อคนส่วนรวมและต่อประเทศชาตินั้นจะดำรงอยู่…”

“…เรื่องที่น่าคิดอยู่ไม่น้อยว่า เหตุใดเมืองไทยของเราจึงรอดพ้นจากอันตรายร้ายแรงมาแล้วหลายครั้ง อาจกล้าตอบได้ว่าเพราะในบ้านเมืองของเรายังมีคนดี ที่สร้างสมความดีอยู่เป็นจำนวนมาก หมายความว่าคนไทยทั้งชาติ ยังนิยมที่จะประกอบกุศลกรรมความดี บารมีของคนดีเหล่านั้นจึงยังสนับสนุนให้ผืนแผ่นดินนี้ เป็นดินแดนสงบร่มเย็นอยู่ได้…”

---

ที่มาข้อมูล : www.dhammajak.net

บทความอื่นๆ ที่น่าสนใจ

ยลโฉม 7 เครื่องประดับ ‘สมเด็จพระพันปีหลวง-สมเด็จพระนางเจ้าสุทิดาฯ’ ทรงสวมใส่เหมือนกัน

ยลโฉมฉลองพระองค์สุดเรียบง่ายที่ไม่ค่อยได้เห็นนักของ ‘สมเด็จพระพันปีหลวง’

ยลโฉม 6 มงกุฎอันทรงคุณค่า งดงามสมพระเกียรติ ‘สมเด็จพระพันปีหลวง’

เปิดบทพระราชนิพนธ์สุดซาบซึ้ง “ชายรักแม่สุดหัวใจ” ของ “ในหลวง ร.10” ทรงถ่ายทอดความรักอันยิ่งใหญ่ที่มีต่อ “สมเด็จพระพันปีหลวง”

สถิตอยู่ในใจตราบนิรันดร์ แพรว ขอถวายความอาลัยแด่ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ด้วยการอัญเชิญบทพระราชนิพนธ์สุดซาบซึ้งของ พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งทรงพระราชนิพนธ์ไว้เมื่อครั้งยังทรงดำรงพระราชอิสริยยศ สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ สยามมกุฎราชกุมาร เพื่อถวายพระพรชัยมงคลแด่สมเด็จแม่ เนื่องในโอกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษา 12 สิงหาคม พ.ศ. 2515

โดย ณ ขณะนั้น พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงมีพระชนมพรรษา 20 พรรษา และทรงกำลังศึกษาวิชาการทหาร ณ โรงเรียนนายร้อยดันทรูน เครือรัฐออสเตรเลีย

“วันเฉลิม สมเด็จแม่ ได้แต่คิด
ขอน้อมจิต รำลึกถึง คะนึงหา
พระคุณแม่ มากล้น เหลือคณนา
ลูกเกิดมา โชคดี มีแม่งาม

ไปเมืองไหน ถูกถาม ถึงนามแม่
ว่าสวยแท้ ราชินี แห่งสยาม
ควีนสิริกิติ์ จำขึ้นใจ ในพระนาม
ชมว่างาม เพริศพริ้ง ยอดหญิงไทย

แม่รักชาย ห่วงชาย ชายก็รู้
ชายจะสู้ สุดชีวา อย่าสงสัย
จะทำตัว ให้สม แม่วางใจ
จะรักไทย กู้ศักดิ์ศรี จักรีวงศ์

จะรักหญิง ที่เขา เข้าใจแม่
จะแน่วแน่ พุทธศาสน์ ถือพระสงฆ์
การสวดมนต์ ไหว้พระ จะดำรง
จะมั่นคง รักชาวไทย ไม่เสื่อมคลาย

ขอถวาย สมเด็จแม่ เพียงแค่นี้
จงโชคดี มีสุข ทุกข์จากหาย
อย่าคิดมาก ทำพระทัย ให้สบาย
เรื่องลูกชาย แม่อย่าเศร้า เขารักดี

ชายขอกราบ ลงที่ตัก พร้อมรักแท้
ชายรักแม่ สุดหัวใจ ชายไม่หนี
ชายจะเป็น กำลังใจ ป้องไพรี
มอบชีวี และเลือดเนื้อ เพื่อแม่เอย”

---

บทความอื่นๆ ที่น่าสนใจ

เรื่องเล่าจากพระราชโอรส-ธิดาถึง “สมเด็จพระพันปีหลวง” พระผู้ทรงเป็นแม่และครู

10 พระราชดำรัสแฝงธรรมทรงค่า ใน ‘สมเด็จพระพันปีหลวง’

เผยมุมกล้าหาญ ‘สมเด็จพระพันปีหลวง’ ผ่านนางสนองพระโอษฐ์ผู้ถวายงานใกล้ชิดมานาน

นับเป็นเวลาเนิ่นนานแล้วที่ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงเป็นแม่แห่งแผ่นดิน มิ่งขวัญของปวงชนชาวไทย อีกทั้งในขณะเดียวกันก็ทรงเป็นแม่ผู้ประเสริฐของพระราชโอรส-ธิดา แม้จะทรงดูแลพระราชภาระทั้งสองอย่างไปพร้อมๆ กัน แต่พระองค์ก็ทรงทำได้อย่างสมบูรณ์แบบ ซึ่งที่น่ายกย่องยิ่งไปกว่านั้น คือพระองค์ยังทรงเป็นทั้งแม่และครูของพระราชโอรส-ธิดาอีกด้วย โดยความซาบซึ้งดังกล่าวได้รับการถ่ายทอดผ่านพระราชโอรส-ธิดา ดังเรื่องเล่าพระราชทานต่อไปนี้

พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงเคยเล่าถึงสมเด็จแม่ ซึ่งลงพิมพ์ในนิตยสารดิฉัน ฉบับวันที่ 15 สิงหาคม 2530 โดยทรงเล่าว่า เมื่อครั้งที่พระองค์เจริญพระชนม์ราว 8-9 พรรษา ได้ตามเสด็จพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เสด็จประพาสสวิตเซอร์แลนด์และสหรัฐอเมริกา เมื่อทรงปฏิบัติพระราชกิจในต่างประเทศ ไม่ว่าจะเหน็ดเหนื่อยเพียงไร พอเสด็จกลับถึงที่ประทับ สมเด็จแม่ของพระองค์ท่านก็จะมาหาพระราชโอรส-ธิดาก่อน เพื่อไต่ถามลูกๆ ทุกพระองค์ว่าเป็นอย่างไรกันบ้าง และยังทรงรับสั่งเล่าอีกว่า

“เมื่อนึกถึงตอนเด็กๆ จะมีความสุขมาก เมื่อทูลหม่อมพ่อและสมเด็จแม่พาพวกเราไปนั่งรถปิกนิกกันอย่างแฟมิลี่ เมื่อนึกถึงทีไรก็นึกถึงสิ่งที่อบอุ่นเรื่องนี้ตลอดเวลา เมื่อทูลหม่อมพ่อขับรถไป สมเด็จแม่ก็จะเล่าประสบการณ์ที่พระองค์ได้พบเห็นในต่างแดน ทรงเล่าถึงพระองค์เองเมื่อครั้งทรงพระเยาว์ เมื่อติดตามท่านพ่อของพระองค์ ซึ่งเสด็จไปเป็นทูตประจำประเทศต่างๆ ในยุโรป ทรงเล่าให้ฟังว่า เมืองอังกฤษมีสนามหญ้าที่เขียวสวยงามเพียงไร ตลอดเวลาที่ลูกๆ ได้ฟังก็ตื่นเต้นกันมาก”

นอกจากนี้ พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ยังทรงจำได้ดีตลอดเวลาที่ทูลกระหม่อมพ่อและสมเด็จแม่ของพระองค์มักจะพระราชทานคำสั่งสอนเสมอว่า ความสุขของพระองค์ท่านทั้งสองนั้นจะไม่มีสิ่งใดยิ่งไปกว่าการที่ได้ทรงเห็นพระราชโอรส-ธิดามีความผูกพันรักใคร่กัน ช่วยเหลือกัน และเป็นกำลังสำคัญของพระราชวงศ์ในการรับใช้ชาติบ้านเมือง

สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงพระนิพนธ์เรื่อง “แม่” พระราชทานแก่วารสารชุมนุมจุฬาฯ ฉบับเฉลิมพระชนมพรรษาสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ 12 สิงหาคม 2520 ซึ่งสะท้อนความรู้สึกที่ทรงมีต่อการอบรมสั่งสอนของพระราชชนนี ดังจะขออัญเชิญมาตอนหนึ่งว่า

… ตอนเล็กๆ ท่านสอนให้พับกระดาษ เขียนรูป และทำการฝีมือต่างๆ โดยถือแนวว่าคนเราไม่ควรปล่อยเวลาว่างผ่านไปโดยไร้ประโยชน์ ถ้าเรานั่งดูทีวีวันเสาร์อาทิตย์เฉยๆ โดยมือไม้ไม่ทำอะไรให้เป็นประโยชน์ เป็นโดนกริ้ว

ตอนบ่ายๆ ท่านไล่ลงไปวิ่งข้างล่าง เพราะเด็กควรได้อากาศบริสุทธิ์ โตขึ้นท่านจะให้มีหน้าที่ดูแลสนาม ถอนหญ้า แห้วหมู และคอยตัดหญ้ากับต้นข่อยที่ดัดเป็นรูปต่างๆ เป็นการออกกำลังกายที่เป็นประโยชน์ พอค่ำลงเราก็ขึ้นมารับประทานอาหาร ตอนอาหารนี้ ถ้าว่างพระราชกิจ สมเด็จแม่มักจะขึ้นมาอยู่ด้วย ประการแรก ท่านจะได้ดูว่ารับประทานสิ่งที่มีคุณค่าทางอาหารพอหรือไม่ ประการที่สอง ดูมารยาทโต๊ะ และประการที่สาม เป็นข้อที่พี่น้องทุกคนรวมทั้งพี่เลี้ยงชอบที่สุด คือ ท่านจะเลือกหนังสือดีๆ สนุกๆ มาเล่าให้ฟัง หนังสือที่ท่านเอามาเล่า บางทีก็เป็นหนังสือประวัติศาสตร์ ประวัติบุคคลสำคัญ และความรู้รอบตัวอื่นๆ บางครั้งเป็นข่าวจากหนังสือพิมพ์รายสัปดาห์ ตอนหลังๆ นี้ท่านชอบอ่านเป็นภาษาอังกฤษให้เราหัดฟังภาษาด้วย นานๆ ทีก็อาจจะมีการถามปัญหาทวนความจำ ถ้าตอบถูกมักมีรางวัลเงินสดหนึ่งบาท เป็นที่ขบขันในครอบครัวว่า หนังสือธรรมดาที่น่าเบื่อที่สุดในโลก พอสมเด็จแม่เล่ามันสนุกตื่นเต้นมีรสชาติขึ้นมาทันที ท่านจะเน้นระบายสี หยิบยกจับความที่น่าสนใจขึ้นมาเล่า…

เมื่อตอนเล็กๆ ตั้งแต่เริ่มเรียนประถม ท่านสอนภาษาไทยโดยการให้อ่านวรรณคดี เรื่องยืนโรงสามเรื่องคือ พระอภัยมณี อิเหนา และรามเกียรติ์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเรื่องอิเหนา ท่านให้ท่องกลอนที่เพราะๆ เช่น ว่าพลางทาง ชมคณานก โผผกจับไม้อึงมี่ ฯลฯ 

คงจะเป็นเพราะได้อ่านกลอนมาแต่เล็กๆ ทำให้ข้าพเจ้าชอบเรียนวรรณคดีไทย ชอบแต่งกลอน…

นอกจากจะเรียนหนังสือที่โรงเรียนแล้ว สมเด็จแม่ยังทรงจัดให้ลูกๆ เรียนพิเศษวิชาต่างๆ มากที่สุดเท่าที่จะมากได้ ทั้งภาษา เลข ดนตรี วาดรูป และแม้ว่าท่านไม่นิยมฟุ่มเฟือย (ข้าวของทุกอย่างต้องใช้อย่างประหยัด) เรื่องการใช้จ่ายในการเล่าเรียน การซื้อหนังสือ ท่านจ่ายไม่อั้น เพราะวิชาความรู้ทำให้เราสามารถทำงานช่วยคนหมู่มาก ช่วยบ้านช่วยเมืองได้ สมบัติใดๆ ย่อมไม่ประเสริฐเท่าการกระทำคุณงามความดีเพื่อช่วยเหลือผู้อื่น…

กล่าวโดยสรุปแล้ว ในระยะหลังๆ แม้ว่าข้าพเจ้าจะไม่มีโอกาสได้เรียนภาษาอังกฤษ ภาษาไทยกับท่านบ่อยอย่างแต่ก่อน แต่ก็ได้ศึกษาเรียนรู้ทัศนคติอันเป็นแนวทางประพฤติที่เป็นประโยชน์ต่อชีวิตมาก ยังเป็นครูที่ดีทีเดียว

สมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี ทรงเคยพระราชทานสัมภาษณ์ไว้ว่า พระองค์ประทับพระทัยการเล่านิทานของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง มาก เพราะทรงเล่าอย่างสนุกสนาน ด้วยทรงทำพระสุรเสียงและทรงแสดงพระราชอิริยาบถประกอบเป็นท่าทางตามเรื่องที่เล่าด้วย ทำให้ผู้ฟังสนุกสนานเพลิดเพลิน

นับเป็นบุญอันสูงสุดของพสกนิกรชาวไทยที่มีแม่แห่งแผ่นดิน ซึ่งเป็นทั้งแม่และครูที่ประเสริฐของพระราชโอรส-ธิดา ด้วยทรงอบรมสั่งสอนและทรงปฏิบัติพระองค์เป็นแบบอย่างที่ดี ทำให้พระราชโอรส-ธิดาทรงมีพระอุปนิสัยโอบอ้อมอารี ทรงสงเคราะห์ประชาชนอยู่เสมอ และทรงบำเพ็ญประโยชน์แก่ประเทศชาติตราบจนปัจจุบัน

---

 

ภาพ :  ชมรมคนรักพระมหากษัตริย์ของชาติไทย, จักรวรรดิ์ ไพชยนต์

เมื่อพูดถึงชุดไทยหลายคนอาจนึกถึงความสง่างามที่บ่งบอกถึงเอกลักษณ์ความเป็นไทยอย่างชัดเจน แต่คุณรู้หรือไม่ว่า ชุดไทยที่เราเห็นในปัจจุบันมีที่มาอย่างไร และใครคือผู้ให้กำเนิด?

สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงเป็นที่รักยิ่งและเป็นศูนย์รวมจิตใจของปวงชนชาวไทยมาอย่างยาวนาน ตลอดรัชสมัยที่ทรงครองคู่เคียงข้างพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พระองค์ทรงบำเพ็ญพระราชกรณียกิจเพื่อพสกนิกรอย่างไม่ย่อท้อ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในด้าน การอนุรักษ์และส่งเสริมศิลปวัฒนธรรมของชาติ ซึ่งหนึ่งในพระราชมรดกอันล้ำค่าและประจักษ์ชัดที่สุด คือ “ชุดไทยพระราชนิยม”

การถือกำเนิดของ “ชุดไทยพระราชนิยม”

ในพุทธศักราช ๒๕๐๓ สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงโดยเสด็จพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ไปทรงเจริญสัมพันธไมตรีกับสหรัฐอเมริกาและประเทศต่าง ๆ ในทวีปยุโรป ทรงตระหนักว่าการปรากฏพระองค์ในฐานะพระราชินีแห่งราชอาณาจักรไทยเปรียบเสมือนตัวแทนของคนทั้งชาติ แต่ในขณะนั้นสตรีไทยยังไม่มีรูปแบบการแต่งกายที่เป็นแบบแผนและแสดงเอกลักษณ์ของชาติที่ชัดเจน

ด้วยพระปรีชาสามารถและพระราชปณิธานอันแรงกล้าในการอนุรักษ์ธรรมเนียมการแต่งกายแบบไทย พระองค์จึงมีพระราชดำริให้ผู้เชี่ยวชาญศึกษารูปแบบการแต่งกายของสตรีไทยในราชสำนักโบราณ แล้วประยุกต์เข้ากับเทคนิคการตัดเย็บแบบสมัยใหม่ จนได้ชุดไทยที่สวมใส่ได้สะดวก เหมาะสมกับยุคสมัย และยังคงความสง่างาม รวมถึงเอกลักษณ์ไทยไว้ได้อย่างกลมกลืน ฉลองพระองค์ชุดไทยที่ทรงออกแบบและพระราชทานชื่อให้เป็นที่รู้จักรวม ๘ แบบ จึงเป็นที่มาของ “ชุดไทยพระราชนิยม”

ซึ่งกลายเป็นต้นแบบชุดประจำชาติของสตรีไทยจนถึงปัจจุบันซึ่งการถือกำเนิดของชุดไทยพระราชนิยม ไม่เพียงแต่เป็นการสร้างแบบแผนการแต่งกายที่เป็นสากลเท่านั้น แต่ยังเป็น จุดเริ่มต้นของการฟื้นฟูและส่งเสริมการผลิตผ้าไหมไทย งานหัตถกรรมพื้นบ้าน และศิลปะการทอผ้าทั่วประเทศ ผ่านโครงการในพระราชดำริ เช่น มูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ซึ่งได้สร้างอาชีพและยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนในชนบทมาอย่างยาวนาน

ชุดไทยพระราชนิยม ๘ แบบ

Thai Ruean Ton/ ไทยเรือนต้น

ชุดไทยเรือนต้น ตั้งตามชื่อพระตำหนักเรือนต้นในพระราชวังดุสิต เป็นชุดไทยแบบลำลอง ใช้ในโอกาสไม่เป็นทางการ ตัดเย็บด้วยผ้าฝ้ายหรือผ้าไหมลักษณะเป็นผ้านุ่งป้ายยาวจรดข้อเท้า ผ้าลายตามขวางหรือตามยาวก็ได้ เสื้อเป็นคอกลมตื้น ใช้ผ้าสีตามริ้วหรือเชิง จะเป็นสีเดียวกับซิ่นหรือสีตัดกันก็ได้แขนสามส่วน ติดกระดุมหน้าห้าเม็ด ใช้เครื่องประดับ
น้อยชิ้น

Thai Chitralada / ชุดไทยจิตรลดา

ชุดไทยจิตรลดา ตั้งตามชื่อพระตำหนักจิตรลดารโหฐาน เป็นชุดที่ใช้ในเวลากลางวัน ลักษณะทั่วไปคล้ายกับชุดไทยเรือนต้น ต่างกันตรงคอเสื้อที่มีขอบตั้ง แขนยาวจรดข้อมือ ผ้านุ่งป้ายเป็นผ้าไหมยกดอกมีเชิงหรือยกดอกทั้งตัว ใช้เครื่องประดับตามควร

Thai Amarin/ชุดไทยอมรินทร์

ชุดไทยอมรินทร์ ตั้งตามชื่อพระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัยมไหยสูรยพิมาน ในพระบรมมหาราชวัง ใช้ในงานพระราชพิธี
และงานพิธีกลางคืนมีลักษณะเหมือนชุดไทยจิตรลดาแต่ตัดเย็บด้วยผ้ายกไหมที่มีทองแกมหรือยกทองทั้งตัวความสวยงามอยู่ที่เนื้อผ้าและเครื่องประดับ

Thai Boromphiman/ชุดไทยบรมพิมาน

ชุดไทยบรมพิมาน ตั้งตามชื่อพระที่นั่งบรมพิมานในพระบรมมหาราชวัง ใช้ในงานพระราชพิธีและงานพิธีกลางคืน เสื้อแขนยาวคอกลมมีขอบตั้ง ตัวเสื้อและผ้านุ่งติดกันเป็นชุดเดียว ตัดเย็บด้วยผ้าไหมที่มีทองแกมหรือยกทองทั้งตัวก็ได้ นุ่งจีบแล้วใช้เข็มขัดไทยคาด

Thai Chakri/ชุดไทยจักรี

ชุดไทยจักรี ตั้งตามชื่อพระที่นั่งจักรีมหาปราสาทในพระบรมมหาราชวัง ใช้ในงานพิธีกลางคืน ท่อนบนเปิดไหล่หนึ่งด้าน
เป็นสไบปักหรือไม่ปักก็ได้ตัดเย็บติดกับท่อนล่าง ซึ่งเป็นผ้านุ่งจีบ เป็นผ้าไหมยกทองทั้งตัวหรือยกเฉพาะเชิงก็ได้

Thai Dusit/ชุดไทยดุสิต

ชุดไทยดุสิต ตั้งตามชื่อพระที่นั่งดุสิตมหาปราสาทในพระบรมมหาราชวัง ใช้ในงานพิธีเต็มยศกลางคืนตัดเย็บด้วยผ้ายกไหมหรือยกทอง ผ้านุ่งจีบ เสื้อคอกว้างไม่มีแขน ปักด้วยดิ้นเงินดิ้นทองหรือลูกปัด

Thai Siwalai/ชุดไทยศิวาลัย

ชุดไทยศิวาลัย ตั้งตามชื่อพระที่นั่งศิวาลัยมหาปราสาทในพระบรมมหาราชวัง ใช้ในงานพระราชพิธีทั้งเวลา
กลางวันและกลางคืน เป็นชุดแบบเดียวกับชุดไทยบรมพิมานแต่ห่มสะพักทับอีกชั้นหนึ่ง

Thai Chakraphat/ชุดไทยจักรพรรดิ

ชุดไทยจักรพรรดิ ตั้งตามชื่อพระที่นั่งจักรพรรดิพิมานในพระบรมมหาราชวัง ใช้ในงานพิธีเต็มยศกลางคืน
ท่อนบนห่มผ้าสองชั้น ชั้นในมักเป็นสไบจีบ และห่มสะพักทับผ้านุ่งยกทอง จีบแบบเดียวกับชุดไทยจักรี คาดเข็มขัดและ
ใส่เครื่องประดับเข้าชุดกัน

อย่างไรตลอดเกือบ 7 ทศวรรษ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงใช้ศิลปะ วัฒนธรรม เป็นเครื่องมือในการ พัฒนาคุณภาพชีวิตและสร้างความภาคภูมิใจในความเป็นชาติไทย

เหล่าพสกนิกรต่างน้อมสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณเป็นล้นพ้นอันหาที่สุดมิได้ ที่ได้ทรงอุทิศพระวรกายและพระราชหฤทัยในการปฏิบัติพระราชกรณียกิจนานัปการมาตลอดพระชนม์ชีพ เพื่อความรุ่งเรืองของประเทศและความสุขสวัสดีของประชาชนตลอดมา