พระราชพิธีบรมราชาภิเษก

ความเป็นมา “พระราชพิธีบรมราชาภิเษก” โบราณราชประเพณีอันศักดิ์สิทธิ์ของกษัตริย์ไทย

พระราชพิธีบรมราชาภิเษก
พระราชพิธีบรมราชาภิเษก

ความเป็นมา พระราชพิธีบรมราชาภิเษก โบราณราชประเพณี อันศักดิ์สิทธิ์ของกษัตริย์ไทย… ปี พ.ศ. 2562 นับเป็นปีมหามงคลของปวงชนชาวไทยและประเทศไทยเป็นอย่างยิ่ง เพราะนับตั้งแต่วันแรกของศักราชใหม่ คือวันที่ 1 มกราคม 2562 ก็เกิดข่าวอันเป็นมงคล นั่นก็คือการที่ สมเด็จพระเจ้าอยู่หัว มหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตั้งการพระราชพิธีบรมราชาภิเษก ซึ่งจะจัดขึ้นในวันที่ 4-6 พฤษภาคม 2562

ดังนั้นก่อนที่จะถึง “พระราชพิธีบรมราชาภิเษก” ซึ่งเป็นโบราณราชประเพณีอันศักดิ์สิทธิ์ของพระมหากษัตริย์ไทย และเป็นพระราชพิธีที่สำคัญยิ่งของชาติบ้านเมือง แพรวดอทคอม จึงขอพาทุกคนไปทราบถึงประวัติความเป็นมาของพระราชพิธีบรมราชาภิเษกกันก่อน เพื่อจะได้มีส่วนร่วมกับพระราชพิธีนี้ได้อย่างถูกต้องสมบูรณ์

พระราชพิธีบรมราชาภิเษก
พระราชพิธีบรมราชาภิเษกในพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช

“พระราชพิธีบรมราชาภิเษก” เป็นราชประเพณีคู่สังคมไทยมายาวนาน โดยได้รับอิทธิพลจากคติอินเดีย แต่ลักษณะการพระราชพิธีแต่เดิมมีแบบแผนรายละเอียดเป็นอย่างไร ไม่ปรากฏหลักฐานแน่ชัด แม้แต่การเรียกชื่อพิธีก็แตกต่างกันออกไปในแต่ละสมัย เช่น สมัยอยุธยา และสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น เรียกว่า “พระราชพิธีราชาภิเษก” หรือ “พิธีราชาภิเษก” ส่วนในปัจจุบัน เรียกว่า “พระราชพิธีบรมราชาภิเษก”

สมัยสุโขทัยปรากฏหลักฐานในศิลารึกหลักที่ 2 หรือจารึกวัดศรีชุม ซึ่งเป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเมื่อราวพุทธศตวรรษที่ 18 กล่าวถึงการขึ้นเป็นผู้นำของพ่อขุนบางกลางหาวไว้ว่า “…พ่อขุนผาเมืองจึงอภิเษกพ่อขุนบางกลางหาวให้เมืองสุโขทัย ให้ทั้งชื่อตนแก่พระสหาย เรียกชื่อศรีอินทรบดินทราทิตย์…” ส่วนในศิลาจารึกวัดป่ามะม่วงภาษาไทย และภาษาเขมรกล่าวถึงเครื่องราชกกุธภัณฑ์ในพิธีบรมราชาภิเษกพระมหาธรรมราชาที่ 1 (ลิไทย) ว่ามี มกุฎ พระขรรค์ชัยศรี และเศวตฉัตร

สมัยอยุธยาปรากฏหลักฐานเกี่ยวกับพระราชพิธีบรมราชาภิเษกในคำให้การของชาวกรุงเก่า ข้อความตอนหนึ่งกล่าวถึงขั้นตอนของพระราชพิธีนี้ว่า “…พระเจ้ากรุงศรีอยุธยาจึงโปรดให้เอาไม้มะเดื่อนั้น มาทำตั่งสำหรับประทับสรงพระกระยาสนานในการมงคล เช่น พระราชพิธีบรมราชาภิเษก เป็นต้น พระองค์ย่อมประทับเหนือพระที่นั่งตั่งไม้มะเดื่อ สรงพระกระยาสนานก่อนแล้ว (จึงเด็จไปประทับพระที่นั่งภัทรบิฐ) มุขอำมาตย์ถวายเครื่องเบญจราชกกุธภัณฑ์ คือ มหามงกุฎ 1 พระแสงขรรค์ 1 พัดวาลวิชนี 1 ธารพระกร 1 ฉลองพระบาทคู่ 1…”

พระราชพิธีบรมราชาภิเษก
พระราชพิธีบรมราชาภิเษกในพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช

ต่อมาในสมัยกรุงธนบุรี ไม่ปรากฏหลักฐานการประกอบพระราชพิธีบรมราชาภิเษก สันนิฐานว่าทำตามแบบอย่างเมื่อครั้งสมัยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ แห่งกรุงศรีอยุธยา แต่ทำอย่างสังเขป เพราะบ้านเมืองไม่สงบเรียบร้อย ยังอยู่ในสภาวะสงคราม

ครั้นถึงสมัยรัตนโกสินทร์เมื่อ พ.ศ. 2325 พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ได้ประดิษฐานพระบรมราชจักรีวงศ์ และทรงกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ประกอบพระราชพิธีปราบดาภิเษกแต่โดยสังเขป ยังไม่พร้อมมูลเต็มตำรา เมื่อถึง พ.ศ. 2326 โปรดให้ข้าราชการผู้รู้ครั้งกรุงเก่า มีเจ้าพระยาเพชรพิชัยเป็นประธาน ประชุมปรึกษาหารือกับสมเด็จพระสังฆราช และพระราชาคณะผู้ใหญ่ทำการสอบสวนร่วมกัน ตรวจสอบตำราว่าด้วยการราชาภิเษกในแผ่นดินสมเด็จพระเจ้าอุทุมพร หรือขุนหลวงวัดประดู่ แล้วแต่งเรียบเรียงขึ้นไว้เป็นตำรา เรียกว่า “ตำราราชาภิเษกครั้งกรุงศรีอยุธยาสำหรับหอหลวง” เป็นตำราที่เกี่ยวกับการราชาภิเษกที่เก่าแก่ที่สุดเท่าที่พบหลักฐานในประเทศไทย

พระราชพิธีบรมราชาภิเษก
พระราชพิธีบรมราชาภิเษกในพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช

เมื่อได้แบบแผนการราชาภิเษกที่สมบูรณ์แล้ว อีกทั้งพระราชมณเฑียรสถานที่สร้างขึ้นใหม่แล้วเสร็จใน พ.ศ. 2328 จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตั้งการพระราชพิธีบรมราชาภิเษกให้สมบูรณ์ตามแบบแผนซึ่งเคยมีมาแต่เก่าก่อนอีกครั้งหนึ่ง และแบบแผนการราชาภิเษกดังกล่าวได้รับการยึดถือปฏิบัติเป็นแบบอย่างสืบมา เพื่อความเป็นพระมหากษัตริย์โดยสมบูรณ์


 

ข้อมูล : phralan.in.th

ภาพ : prd.go.th


 

ติดตามบทความอื่นๆ ได้ที่

“พระราชพิธีบรมราชาภิเษก” ถ่ายทอดสด 170 ประเทศ พร้อมเปิดเว็บไซต์-เฟซบุ๊กให้ข้อมูล

กำหนดการ พระราชพิธีบรมราชาภิเษก ประกาศ 6 พ.ค. วันหยุดราชการ

สมเด็จพระเทพฯ ทรงร่วมประชุมคณะกรรมการจัดงานพระราชพิธีบรมราชาภิเษก ครั้งที่ 1/2562

สมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตั้งการพระราชพิธีบรมราชาภิเษก

สมเด็จพระเทพฯ ทรงเปิดงานตรุษจีนเยาวราช คุณพลอยไพลิน และครอบครัว ตามเสด็จฯ

ทูลกระหม่อมหญิงฯ ฉลองพระองค์กี่เพ้า ประทานพรตรุษจีนปีหมูทอง

พระบรมวงศานุวงศ์ นายกฯ หน่วยงาน และประชาชน ลงนามถวายพระพร “พระองค์โสม”

สำนักพระราชวังออกแถลงการณ์ “ฟ้าหญิงจุฬาภรณ์” เสด็จไปประทับรักษาพระอาการประชวร

สมเด็จพระเทพฯ ทรงห่อเกี๊ยวใน งานตรุษจีน 2562 ที่สถานเอกอัครราชทูตจีน

สำนักพระราชวังออกแถลงการณ์ “พระองค์โสม” เสด็จไปประทับรักษาพระอาการประชวร

สมเด็จพระเทพฯ พระราชทานรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดล ประจำปี 2561 แก่บุคคลผลงานดีเด่น

สมเด็จพระเทพฯ พระราชทานลายพระหัตถ์ภาษาจีน เป็นพรตรุษจีน 2562

สมเด็จพระเทพฯ ทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจในพื้นที่จังหวัดตรังและนครศรีธรรมราช

ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนฯ ฉลองพระองค์ชุดไทยงดงาม เสด็จเยี่ยมชมงานอุ่นไอรักฯ

ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนฯ เสด็จเยี่ยมโครงการ TO BE NUMBER ONE จ.มุกดาหาร

ในหลวงรัชกาลที่ 10 พระราชทานพระราโชวาท “วันเด็กแห่งชาติ ประจำปี 2562”

“ป้อม-ธีระพันธ์” ผู้อยู่เบื้องหลังฉลองพระองค์ผ้าไทยสุดงดงามของพระองค์หญิงฯ

งดงาม พระองค์หญิงฯ ฉลองพระองค์ชุดไทยประยุกต์ ทรงปล่อยพันธุ์ปลาเนื่องในวันคล้ายวัน

พระองค์หญิงสิริวัณณวรีฯ เจริญพระชันษา 32 ปี ทรงขึ้นแท่นเจ้าหญิงที่มีสไตล์ที่สุดในโลก

“ฟ้าหญิงจุฬาภรณ์” ฉลองพระองค์ชุดไทย เสด็จเป็นการส่วนพระองค์เยี่ยมชมงานอุ่นไอรักฯ

พระองค์โสมฯ ฉลองพระองค์ชุดไทยงดงาม ทรงเยี่ยมชมงานอุ่นไอรักฯ

งดงาม! คุณใหม่-สิริกิติยา เจนเซน แต่งชุดไทยประยุกต์ ร่วมงานอุ่นไอรักฯ

สมเด็จพระเทพฯ ทรงบาตร เนื่องในวันคล้ายวันสถาปนาคณะอักษรศาสตร์ จุฬาฯ

“พระองค์ที” ทรงนำพระสหายทัศนศึกษาพระราชวังบางปะอิน และชมงานอุ่นไอรักฯ

keyboard_arrow_up