ผ่าตัดเต้านม ทำอย่างไร มีกี่วิธี? เหมาะกับใคร หลังทำดูแลยังไง
รู้ทุกเรื่องก่อนผ่าตัดเต้านม ทำอย่างไร เหมาะกับใคร ดูแลยังไงดี?

การผ่าตัดเต้านม เป็นหนึ่งในแนวทางการรักษาทางศัลยกรรมที่มีบทบาทสำคัญต่อการดูแลความผิดปกติของเต้านม โดยเฉพาะในกลุ่มที่ตรวจพบก้อนเนื้อหรือมะเร็งเต้านม การผ่าตัดเต้านมในปัจจุบันมีหลายรูปแบบ ตั้งแต่การตัดก้อนเนื้อเฉพาะจุดไปจนถึงการตัดเต้านมออกทั้งหมด แล้วแต่ละเทคนิคผ่าตัดต่างกันอย่างไร เหมาะกับใครบ้าง และมีแนวทางดูแลตนเองหลังผ่าตัดอย่างไร หาคำตอบได้ในบทความนี้
ผ่าตัดเต้านม คืออะไร ช่วยเรื่องใด?
การผ่าตัดเต้านม คือหัตถการทางศัลยกรรมที่มีเป้าหมายหลักในการกำจัดเนื้อเยื่อส่วนที่มีความผิดปกติออกจากร่างกาย ไม่ว่าจะเป็นการรักษามะเร็งเต้านม (Breast Cancer), เนื้องอก (Tumor), ซีสต์ (Cyst) หรือการแก้ไขภาวะเต้านมโตผิดปกติ การผ่าตัดจะช่วยลดความเสี่ยงในการกลับมาเป็นซ้ำ และเพิ่มโอกาสในการหายขาดจากโรคที่เกี่ยวกับเต้านม
ผ่าตัดเต้านม เหมาะกับใคร ต้องมีข้อบ่งชี้ใดก่อนทำ
การรักษามะเร็งเต้านมด้วยวิธีการผ่าตัดนั้น ขึ้นอยู่กับการวินิจฉัยของศัลยแพทย์เฉพาะทาง โดยพิจารณาจากตำแหน่ง ขนาด และชนิดของความผิดปกติ โดยมีข้อบ่งชี้ในการผ่าตัดเต้านม ดังนี้
- ผู้ที่ตรวจพบมะเร็งเต้านมระยะเริ่มต้นหรือระยะลุกลาม
- ผู้ที่มีก้อนเนื้อเต้านมที่มีความเสี่ยงต่อการกลายเป็นมะเร็ง
- ผู้ที่มีความเสี่ยงสูงทางพันธุกรรม เช่น ตรวจพบการกลายพันธุ์ของยีน BRCA1 หรือ BRCA2 และได้รับคำแนะนำให้ผ่าตัดเต้านม เพื่อลดความเสี่ยง
- ผู้ที่มีภาวะฝีในเต้านม (Breast Abscess) หรือการอักเสบรุนแรงที่ไม่สามารถรักษาได้ด้วยยา
- ผู้ที่มีอาการผิดปกติ เช่น เลือดออกจากหัวนม หรือมีก้อนเนื้อที่ไม่สามารถยืนยันได้
ผ่าตัดเต้านม แบ่งเป็นกี่วิธี ทำอย่างไรบ้าง?

การผ่าตัดเต้านม สามารถแบ่งออกได้หลายวิธีตามลักษณะของโรคและแผนการรักษา โดยมีแนวทางหลักดังต่อไปนี้
1. ผ่าตัดเต้านม นำเนื้อเยื่อออกทั้งหมด
Mastectomy คือการผ่าตัดเพื่อนำเนื้อเยื่อเต้านมออกทั้งหมด รวมถึงหัวนมและลานนม ในบางกรณีอาจเป็นการผ่าตัดที่เรียกว่า MRM คือ Modified Radical Mastectomy ซึ่งเป็นการตัดเต้านมออกทั้งหมด ร่วมกับการเลาะต่อมน้ำเหลืองบริเวณรักแร้ วิธีนี้มักใช้ในกรณีที่ก้อนเนื้อมีขนาดใหญ่หรือมีการกระจายตัวของเซลล์มะเร็งหลายจุดในเต้านม
2. ผ่าตัดเต้านมแบบสงวนเต้า
เป็นการผ่าตัดมะเร็งเต้านมโดยตัดเฉพาะก้อนเนื้อและเนื้อเยื่อรอบข้าง เพื่อรักษาลักษณะรูปร่างของเต้านมเดิมไว้ให้มากที่สุด เรียกว่า Breast Conserving Surgery มักใช้ในระยะเริ่มต้น และต้องทำร่วมกับการฉายรังสีเพื่อลดโอกาสกลับเป็นซ้ำ
3. ผ่าตัดเสริมสร้างเต้านม
Reconstruction คือ การผ่าตัดเพื่อสร้างรูปลักษณ์ของเต้านมขึ้นมาใหม่หลังจากที่ทำการผ่าตัดนมออกไปแล้ว สามารถทำได้โดยการใช้ซิลิโคน (Implant) หรือการใช้เนื้อเยื่อของตนเอง เช่น กล้ามเนื้อหน้าท้องหรือหลัง วิธีนี้ช่วยฟื้นฟูสภาพจิตใจและความมั่นใจให้กับผู้ป่วยได้เป็นอย่างดี
4. ผ่าตัดต่อมน้ำเหลืองบริเวณรักแร้
เป็นการผ่าตัดเพื่อตรวจสอบว่าเซลล์มะเร็งมีการแพร่กระจายไปยังระบบน้ำเหลืองหรือไม่ ประกอบด้วยวิธี Sentinel Lymph Node Biopsy (SLNB) ซึ่งเป็นการตัดต่อมน้ำเหลืองที่อยู่ใกล้กับมะเร็งไปส่งตรวจ และวิธี Axillary Lymph Node Dissection (ALND) หรือการเลาะต่อมน้ำเหลืองออกทั้งหมดในกรณีที่พบการแพร่กระจายแล้ว
ผ่าตัดเต้านม ต้องดูแลตัวเองอย่างไรให้ฟื้นตัวได้ดี
หลังจากการผ่าตัด ผู้ป่วยจำเป็นต้องปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด เพื่อให้แผลผ่าตัดมะเร็งเต้านมสมานตัวได้ดีและป้องกันภาวะแทรกซ้อน โดยมีวิธีดูแลตนเองหลังผ่าตัดเต้านม ดังนี้
- การดูแลแผล : รักษาความสะอาดของแผลผ่าตัดให้แห้งอยู่เสมอ เปลี่ยนผ้าปิดแผล หากมีสายระบายเลือดและน้ำเหลือง (Drainage Tube) ควรดูแลไม่ให้พับ งอ หรือเลื่อนหลุดออกจากตำแหน่ง
- การสังเกตอาการ : สังเกตสัญญาณของการติดเชื้อ เช่น แผลบวมแดง มีหนอง หรือมีไข้สูง หากพบอาการผิดปกติควรพบแพทย์ทันที
- การเคลื่อนไหว : เริ่มบริหารข้อไหล่และแขนข้างที่ผ่าตัดตามคำแนะนำของนักกายภาพบำบัด เพื่อป้องกันภาวะข้อไหล่ติด (Frozen Shoulder) และลดอาการบวมน้ำเหลือง (Lymphedema)
- การพักผ่อนและอาหาร : พักผ่อนให้เพียงพอและรับประทานอาหารที่มีโปรตีนสูงเพื่อช่วยในการซ่อมแซมเนื้อเยื่อ
- การสวมใส่เครื่องแต่งกาย : เลือกสวมใส่เสื้อชั้นในสำหรับหลังผ่าตัด (Post-operative Bra) ที่ไม่มีโครงเหล็กและไม่รัดแน่นจนเกินไป จะช่วยลดการดึงรั้งแผลได้ดี
ส่วนคำถามที่พบบ่อยอย่าง ผ่าตัดมะเร็งเต้านม นอนโรงพยาบาลกี่วันนั้น โดยส่วนใหญ่มักใช้เวลาพักฟื้นในสถานพยาบาลประมาณ 1-3 วัน ขึ้นอยู่กับความซับซ้อนของวิธีผ่าตัด ส่วนผ่าตัดก้อนเนื้อพักฟื้นกี่วันกว่าจะกลับไปทำงานปกติได้ มักใช้เวลาประมาณ 2-3 สัปดาห์ตามสภาพร่างกายของแต่ละบุคคล
ผ่าตัดเต้านม วิธีรักษาก้อนเนื้อและความผิดปกติที่เต้านม ป้องกันโรคลุกลาม
การผ่าตัดเต้านม คือกระบวนการรักษาที่มีประสิทธิภาพในการจัดการกับความผิดปกติบริเวณเต้านม ไม่ว่าจะเป็นเนื้องอกธรรมดาหรือโรคมะเร็งร้ายแรง โดยการผ่าตัดเต้านม ทั้งแบบตัดออกทั้งหมด หรือการผ่าตัดแบบสงวนเต้า จะช่วยหยุดยั้งการลุกลามของโรค และป้องกันกลับมาเป็นซ้ำ ทั้งนี้ หลังการรักษาควรดูแลร่างกายอย่างเหมาะสม เพื่อให้ฟื้นตัวได้ดี ลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อน
โรงพยาบาลวิภาวดี พร้อมให้บริการตรวจสุขภาพ เพื่อคัดกรองโรคมะเร็ง ซีสต์ หรือเนื้องอกตั้งแต่ระยะเริ่มต้น ซึ่งช่วยเพิ่มโอกาสในการรักษาสำเร็จให้สูงขึ้น ทำการผ่าตัดโดยศัลยแพทย์เฉพาะทางด้านเต้านม พร้อมทีมสหสาขาวิชาชีพดูแลอย่างใกล้ชิดหลังผ่าตัด รวมถึงให้คำปรึกษาเรื่องการเสริมสร้างเต้านม เพื่อช่วยลดผลกระทบด้านจิตใจและเสริมความมั่นใจในระยะยาว
ช่องทางติดต่อ
- Facebook: Vibhavadi Hospital
- Line: @Vibhavadihospital
- Email: [email protected]
- Tel: 02-561-1111 หรือ 02-581-1111